วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม

POSTED BY TRAVELBARADMIN | Monday, January 25, 2021 - 05:04

วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม หรือที่เรียกติดปากว่าวัดโพธิ์ เป็นวัดที่เต็มไปด้วยสถาปัตยกรรม และศิลปกรรมที่ล้ำค่าอย่างมากมาย

วัดโพธิ์เดิมเป็นวัดราษฎร์ สร้างขึ้นตั้งแต่สมัยอยุธยาเป็นราชธานี มีชื่อว่าวัดโพธาราม และได้ยกฐานะให้เป็นวัดหลวงตั้งแต่สมัยกรุงธนบุรี พระบาทสมเด็จพระยอดฟ้าจุฬาโลก โปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาเพื่อให้สมกับเป็นวัดติดกับพระบรมมหาราชวัง พระราชทานนามใหม่ว่า วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาวาส  ซึ่งถือว่าเป็นวัดประจำรัชกาลพระองค์ ก่อนเปลี่ยนชื่อมาเป็น วัดเชตุพนวิมลมังคลาราม ในสมัยพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4

พระพุทธรูปปางไสยาสน์วัดโพธิ์ Photo by Chadakorn Phalanon

ในรัชกาลที่ 2 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงโปรดเกล้าฯ ให้บูรณะวัดใหม่ทั้งหมด พร้อมทั้งนำเอาตำรับตำราวิชาการด้านต่าง ๆ ทั้งตำรายาไทยว่าด้วยสมมุติฐานโรค ตำรายาเด็ก ตำราหมอนวด มาจารึกไว้โดยรอบ บ้างแสดงออกมาเป็นงานประติมากรรมที่มีชื่อคุ้นหูในนามฤาษีคัดตน เพื่อเป็นการเผยแพร่ความรู้แก่ประชาชนจึงถือได้ว่า วัดโพธิ์เป็นแหล่งวิทยาการ หรือ “มหาวิทยาลัยแห่งแรกของประเทศไทย”  ซึ่งยูเนสโกได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกความทรงจำโลกของภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก เมื่อ มีนาคม พ.ศ. 2551 และวันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2554 ทางยูเนสโก ได้ขึ้นทะเบียนจารึกวัดโพธิ์จำนวน 1,440 ชิ้น เป็นมรดกความทรงจำโลกในทะเบียนนานาชาติ

นอกจากนี้ยังมีพระพุทธรูปปางไสยาสน์องค์ใหญ่ที่งดงามอันหาที่เปรียบมิได้ ตลอดองค์มีความยาว 46 เมตร สูง 15 เมตร ฝ่าพระบาทแต่ละข้างมีลวดลายประดับมุกเป็นภาพมงคล 108 ประการ อันเป็นลักษณะอย่างหนึ่งของมหาบุรุษตามคติอินเดีย พระอารามแห่งนี้เป็นที่เชิดหน้าชูตาทางสถาปัตยกรรม และวิจิตรศิลป์ของไทย สามารถชื่นชมความงามของงานศิลปะได้ทุกมุม เปรียบประดุจดั่งชะลอมาจากเมืองสวรรค์ชั้นฟ้าเลยทีเดียว

แผ่นหินอ่อนจารึกรายละเอียดร่างกายมนุษย์ Photo by Helissa Grundemann

วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ราชวรมหาวิหาร ถือได้ว่าเป็นวัดที่มีพระเจดีย์มากที่สุดในประเทศไทย โดยมีจำนวนประมาณ 99 องค์  พระเจดีย์ที่สำคัญ คือ พระมหาเจดีย์สี่รัชกาล ซึ่งเป็นพระมหาเจดีย์ประจำพระบาสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย และพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  พระมหาเจดีย์สี่รัชกาล เป็นมหาเจดีย์ขนาดใหญ่ 4 องค์ ตั้งอยู่ถัดจากพระอุโบสถ ล้อมรอบด้วยกำแพงแก้ว สถาปัตยกรรมบริเวณซุ้มประตูมีลักษณะเป็นไทยประยุกต์ผสมผสานแบบจีน โดยจะมีตุ๊กตาหินจีนประดับอยู่ประตูละ 1 คู่ องค์พระเจดีย์นั้นเป็นแบบเจดีย์ย่อไม้สิบสอง ประดับด้วยกระเบื้องเคลือบ

ในแง่ของการท่องเที่ยวแล้ว วัดโพธิ์ได้รับความนิยมเที่ยวเป็นลำดับที่ 24 ของโลก ในปี พ.ศ. 2549 โดยมีนักท่องเที่ยวมาเยือนในปีนั้นถึง 8,155,000 คน ภายในพระอารามยังได้เคยใช้เป็นสถานที่ประกอบพิธีราชาภิเษกของพระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร โดยนิตินัย ก่อนที่จะมีพิธีราชาภิเษกอีกครั้งที่กรุงพนมเปญ โดยพฤตินัย วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เป็นวัดที่มีสิ่งก่อสร้างค่อนข้างแน่น เนื่องจากการบูรณะแบบใส่คะแนน (แข่งกันบูรณะ) ส่งผลให้มีอาคารและสิ่งก่อสร้าง รวมถึงพระพุทธรูมากมายภายในวัดแห่งนี้

พระมหาเจดีย์สี่รัชกาล Photo by Finn stock

วัดพระเชตุพน แบ่งพื้นที่ออกเป็น 2 ส่วนใหญ่ ๆ คือ เขตวัดโพธารามเดิมและเขตที่สถาปนาขึ้นใหม่

เขตวัดโพธารามเดิม ได้แก่ ส่วนตะวันตกของวัด ริมแม่น้ำเจ้าพระยา พื้นที่นี้เป็นที่ตั้งของ วิหารพระพุทธไสยาสน์ ศาลาการเปรียญ (ซึ่งเป็นพระอุโบสถเดิม ของวัดโพธาราม) พระมณฑป และพระมหาเจดีย์สี่รัชกาล

วิหารพระพุทธไสยาสน์

สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ในคราวที่โปรดฯ  ให้ขยายพระอารามออกมาทางทิศเหนือ (เข้ามาซ้อนทับเขตวัดโพธารามเดิม ที่ถูกยุบไปก่อนหน้านี้) โดยพระองค์โปรดให้พระองค์เจ้าลดาวัลย์เป็นแม่กองในการก่อสร้าง โดยได้สร้างพระพุทธไสยาสขึ้นก่อน แล้วจึงสร้างพระวิหารภายหลัง โดยมีขนาดเท่ากับพระอุโบสถ บริเวณผนังของวิหารนั้น ด้านบนมีภาพเขียนสีเรื่อง มหาวงศ์ และผนังระหว่างช่องหน้าต่าง เขียนภาพสีเกี่ยวกับพระสาวิกาเอตทัคคะ 13 องค์ อุบาสกเอตทัคคะ 10 ท่านและอุบาสิกาเอตทัคคะ 10 ท่าน    พระพุทธไสยาสน์ซึ่งเป็นพระพุทธรูปที่ก่ออิฐถือปูน ปิดทองทั่วทั้งองค์ และมีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 3 ของประเทศ โดยมีลักษณะพิเศษ ได้แก่ พระบาทซ้ายและขวาซ้อนเสมอกัน โดยที่พระบาทประดับมุกภาพมงคล 108 ประการ ตรงกลางเป็นรูปจักร โดยลวดลายของมงคล 108 ประการนั้น เป็นการผสมผสานกันระหว่างคติความเชื่อที่รับมาจากชมพูทวีปและจีน

ศาลาการเปรียญ

เดิมเป็นพระอุโบสถของวัดโพธารามตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา แต่ภายหลังการสถาปนาพระอุโบสถหลังใหม่ของวัดพระเชตุพนฯ แล้ว จึงได้ลดฐานะเป็นศาลาการเปรียญ โดยภายในมี "พระพุทธศาสดา" ประดิษฐานเป็นพระประธาน

พระพุทธศาสดา พระประธานในพระอุโบสถ Photo by Cooler8

“พระพุทธศาสดา” พระประธานในศาลาการเปรียญ มีขนาดหน้าตัก 4 ศอก พระพุทธรูปปางสมาธิองค์นี้ไม่ปรากฏหลักฐานว่าสร้างขึ้นเมื่อใด ใครเป็นผู้สร้าง ปรากฏแต่ว่าเดิมเป็นพระประธานอยู่ในพระอุโบสถของวัดโพธาราม เห็นจะตั้งแต่ครั้งแรกสร้างวัดขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยาประมาณก็อยู่ในราวรัชกาลสมเด็จพระเพทราชาต่อกับรัชกาลสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เมื่อปี พ.ศ. ๒๒๓๑-๒๒๔๖ หรือภายหลังจากนั้นมาเขตพระอุโบสถเป็นเขตที่สถาปนาขึ้นใหม่นอกเขตวัดโพธารามเดิม สร้างตามคติไตรภูมิ โดยให้พระอุโบสถเป็นเสมือนเขาพระสุเมรุ และให้วิหารทิศทั้งสี่ เป็นเสมือนทวีปหลักทั้งสี่

ตุ๊กตาหินแบบจีนที่ประดับอยู่ทั่วไป Photo by Carlos Huang

พระพุทธรูปในวิหารสี่ทิศ

พระวิหารทิศตะวันออก (ทิศพระโลกนาถ) ที่มุขหน้าประดิษฐานพระพุทธมารวิชัย เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย อัญเชิญมาจากวัดเขาอินทร์ เมืองสวรรคโลก ส่วนบริเวณมุขหลังประดิษฐานพระพุทธโลกนาถศาสดาจารย์ ซึ่งสร้างขึ้นตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี ได้อัญเชิญมาจากวิหารพระโลกนาถ ภายในวัดพระศรีสรรเพชญ พระนครศรีอยุธยา

พระวิหารทิศตะวันตก (ทิศนาคปรก) ที่มุขหน้าประดิษฐานพระพุทธชินศรีมุนีนาถ เป็นพระพุทธรูปปางนาคปรก เดิมประดิษฐานอยู่ที่เมืองสุโขทัย โดยได้อัญเชิญมาพร้อมกับพระพุทธชินราช

พระวิหารทิศเหนือ (ทิศป่าเลไลย) ที่มุขหน้าประดิษฐานพระพุทธปาลิไลย เป็นพระพุทธรูปปางป่าเลไลย ซึ่งรัชกาลที่ 1 ทรงสร้างขึ้นใหม่เมื่อครั้งทรงสถาปนาวัดพระเชตุพนฯ

พระวิหารทิศใต้ (ทิศปัญจวัคคีย์) ที่มุขหน้าประดิษฐานพระพุทธชินราช เป็นพระพุทธรูปปางปฐมเทศนา ซึ่งอัญเชิญมาจากเมืองสุโขทัย

ฤาษีดัดตนในวัดพระเชตุพน Photo by  Inoprasom

เมือกราบนมัสการพระพุทธรูป ชมสถาปัตยกรรม ศิลปกรรม และหลักจารึกต่างในวัดแล้ว ก็เหลือเวลาให้กับตัวเองสักหน่อย ออกมาเดินเล่นแถบริมแม่น้ำ เลือกมุมชมวิวแม่น้ำเจ้าพระยาเก๋ นั่งจิบกาแฟปล่อยห้วงคำนึงอย่างผ่อนคลายไปกับสายน้ำ

travelbaradmin's picture

ABOUT THE AUTHOR

POSTED BY travelbaradmin | Monday, January 25, 2021 - 05:04


admintator for web Travellerbar.com


RELATED FEED

POSTED BY travelbaradmin | Monday, June 14, 2021 - 12:25

เที่ยวภูเก็ต 2021


LEAVE A COMMENT

POSTED BY travelbaradmin | Thursday, June 10, 2021 - 12:04

สุมาตราเหนือ อินโดนีเซีย


LEAVE A COMMENT

POSTED BY travelbaradmin | Tuesday, May 25, 2021 - 08:40

วัดมหาธาตุ สุโขทัย


LEAVE A COMMENT