ศรัทธาสถานศาลเจ้าจีนภูเก็ต

POSTED BY TRAVELBARADMIN | Saturday, October 24, 2020 - 15:58

เจี้ยฉ่าย หรือ กินผัก เทศกาลเป็นที่รู้จักกันเป็นอย่างดีของภูเก็ต ที่มีศูนย์กลางจากศาลเจ้าต่างๆ  ศาลเจ้าจีนเริ่มต้นสร้างขึ้นในประเทศไทยโดยชาวจีนโพ้นทะเลผู้ซึ่งยึดมั่นในประเพณีและความเชื่อดั้งเดิมอย่างเหนียวแน่น  โดยสร้างศาลเจ้าขึ้นตามกลุ่มภาษาของตนเอง เพื่อเอาไว้กราบไหว้เทพเจ้าที่เคารพนับถือ  เป็นศูนย์กลางสำคัญทางศาสนา ความเชื่อ และพิธีกรรม  เป็นจุดรวมของสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมชุมชน ที่แสดงให้เห็นถึงการตั้งถิ่นฐานของชาวจีน และเกิดร่องรอยการพัฒนาและการเปลี่ยนแปลงของชุมชนชาวจีนในบริเวณนั้นๆ อันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่มีอิทธิพลมาสู่วิถีชีวิตของชาวไทยเชื้อสายจีน  ศาลเจ้าจีนจึงไม่เพียงแต่จะเป็นศาสนสถานแห่งความศรัทธาของชาวจีนเท่านั้น  หากยังหลอมรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งในสังคมไทยได้อย่างกลมกลืนอีกด้วย

ศาลเจ้ากระทู้ Photo by Dithichaya

ภูเก็ตก็มีชาวจีนโพ้นทะเลอพยพย้ายถิ่นเข้ามาอยู่มากมาย จึงขอยกเอาเรื่องของ 3 ศาลเจ้าสำคัญในภูเก็ตมาบอกเล่ากัน คือ ศาลเจ้ากระทู้  (อ๊ามไล่ทู้เต้าบูก้ง)  ศาลเจ้าจุ้ยตุ่ย (จุ้ยตุ่ยเต้าโบ้เก้ง) และ ศาลเจ้าปุดจ้อ

ศาลเจ้ากะทู้ (อ๊ามไล่ทู้เต้าบูก้ง) นับว่าเป็นจุดกำเนิดของประเพณีถือศีลกินผักของจังหวัดภูเก็ต  โดยมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์บันทึกไว้ว่า ประเพณีถือศีลกินผักจังหวัดภูเก็ตเริ่มต้นครั้งแรกที่อำเภอกะทู้ ในปี พ.ศ.2368 หรือประมาณ 193 ปีที่ผ่านมา ขณะนั้นพระยาถลาง ได้ย้ายเมืองมาตั้งที่บ้านเก็ตโฮ่ ซึ่งอุดมไปด้วยแร่ดีบุก แต่ตอนนั้นยังเป็นป่าทึบ ชุกชุมด้วยไข้มาลาเรีย  ได้มีคณะงิ้วเดินทางมาจากเมืองจีน มาเปิดการแสดงที่บ้านกะทู้ มีผู้แสดงในคณะงิ้วเกิดเจ็บป่วย ทำให้คณะงิ้วคิดได้ว่าพวกตนละเลยไม่ได้ประกอบพิธีกินผักที่เคยกระทำเป็นประจำทุกปีที่เมืองจีน จึงตกลงกันประกอบพิธีกินผักขึ้นที่โรงงิ้ว โรคภัยไข้เจ็บต่างๆ ก็หายไปจนหมดสิ้น  ชาวกะทู้ที่ได้เข้าร่วมพิธีกินผักกับคณะงิ้วก็เกิดความศรัทธา เป็นการเริ่มต้นถือศิลกินผัก

ศาลเจ้ากระทู้ Photo by Dithichaya

จนกระทั่งท่านผู้รู้เดินทางไปถึงมณฑลกังไซ้ และเห็นชาวบ้านประกอบพิธีถือศีลกินผัก ได้รับคำแนะนำการประกอบพิธีกินผักที่ถูกต้องตามประเพณีเดิมของฉ้ายตึ่งที่ศาลเจ้ามณฑลกังไซ้ จึงเดินทางกลับมาภูเก็ตพร้อมอัญเชิญสิ่งศักดิ์สิทธิ์ คือ ควันธูปกลับมาและได้มีพิธีรับในวันขึ้น 8 ค่ำ เดือน 9 พร้อมกันนี้ได้นำบทสวดจากตำราและคัมภีร์ต่างๆ กับเต้าบูเก็งมาไว้ที่ศาลเจ้าฉ้ายตึ่ง  ตำราและคัมภีร์ดังกล่าวนี้นำออกมาเปิดเผยได้เฉพาะในระหว่างพิธีกินผักเท่านั้น เมื่อเสร็จจากพิธีกินผักแล้ว ให้นำไปเก็บไว้ที่เดิมในศาลเจ้าทันที

ศาลเจ้ากะทู้ นับว่าเป็นศาลเจ้าที่มีความสำคัญมาก เพราะนับได้ว่าศาลเจ้าแห่งนี้เป็นจุดเริ่มต้นของประเพณีถือศีลกินผักของชาวภูเก็ตที่สืบต่อมากระทั่งปัจจุบัน  ศาลเจ้าตั้งอยู่ในชุมชนบ้านกะทู้  อำเภอเมืองกะทู้ ชาวบ้านกะทู้เกิดความเลื่อมใสศรัทธาจัดให้มีพิธีถือศีลกินผักต่อเนื่องกันมา จากนั้นไม่นานก็แพร่หลายมากขึ้นเรื่อยๆ ต่อมาหลวงอำนาจนรารักษ์ (ต้นตระกูลตัณฑเวทย์) ซึ่งเป็นนายเหมืองใหญ่และเป็นผู้นำชุมชนบ้านกะทู้ได้ส่งคนไปนำเอา “เหี่ยวเอี้ยน” หรือขี้เถ้าธูปและกระถางธูปจากมณฑลกังใส ประเทศจีน มาไว้ที่ศาลเจ้ากะทู้ เพื่อให้พิธีถือศีลกินผักมีความถูกต้องสมบูรณ์ ศาลเจ้ากะทู้จึงได้ชื่อว่าเป็นจุดกำเนิดของประเพณีถือศีลกินผักบนเกาะภูเก็ต

ศาลเจ้าจุ้ยตุ่ย Photo by Dithichaya

ศาลเจ้าจุ้ยตุ่ย หรือ จุ้ยตุ่ยเต้าโบ้เก้ง  เป็นศาลเจ้าจีนในจังหวัดภูเก็ต (คนภูเก็ตเรียกศาลเจ้าว่า อ๊าม ) ตั้งอยู่ที่ซอยภูธร ถนนระนอง อำเภอเมือง จังหวัดภูเก็ต โดยความหมายของคำว่า จุ้ยตุ่ย จุ้ยแปลว่า น้ำ ส่วนตุ่ย แปลว่า ครกตำข้าว สมัยก่อนนั้นที่หน้าบริเวณศาลเจ้าเป็นคลองกว้างมีน้ำมาก  ชาวบ้านจึงสร้างกังหันขึ้นเพื่อใช้กำลังจากน้ำมาตำข้าวที่เก็บเกี่ยวมา พี่น้องชาวภูเก็ตทั้งคนจีนและคนไทยได้ศึกษา ปฏิบัติ พิธีการต่างๆ ตั้งแต่วันเริ่มงานกินเจจนเสร็จพิธี ในพิธีการกินเจจะมีพิธีขึ้นเสาโกเต้งด้วยตะเกียงน้ำมัน 9 ดวง ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของพิธีการกินเจได้เริ่มขึ้นแล้ว ในพิธีการกินเจก็มีพิธีกรรมตามประเพณี และมีการแห่ขบวนไปตามถนนสายต่างๆ พอครบกำหนด 9 วัน 9 คืน ก็เป็นอันเสร็จพิธีการกินเจ

ศาลเจ้าจุ้ยตุ่ย Photo by Dithichaya

ศาลเจ้าปุดจ้อ Photo by Dithichaya

ศาลเจ้าปุดจ้อเป็นศาลเจ้าเก่าแก่ของจังหวัดภูเก็ต และเป็นสถานที่ยึดเหนี่ยวทางจิตใจของชาวภูเก็ตมาช้านาน มีองค์เทพประจำศาลเจ้าคือองค์พระโพธิสัตว์กวนอิม หรือองค์ปุดจ้อ ชาวภูเก็ตนิยมมากราบไหว้ในโอกาสต่างๆ เช่น คู่แต่งงานมาไหว้ขอพร สามีภรรยามาขอลูก พ่อแม่พาลูกแรกเกิดมาขอให้เทพคุ้มครองและขอชื่อมงคลภาษาจีน คนเจ็บไข้ได้ป่วยหรือมีเรื่องทุกข์ใจมาเสี่ยงเซียมซีขอยารักษาหรือขอคำชี้แนะ เรียกว่ามีความผูกพันกันทุกช่วงชีวิตเลยทีเดียว

ศาลเจ้าปุดจ้อ Photo by Dithichaya

ในวันอันเป็นสิริมงคลอย่างเช่นวันตรุษจีน ชาวภูเก็ตมักจะพาครอบครัวมาไหว้องค์เทพที่ศาลเจ้าปุดจ้อกันตั้งแต่เช้าบรรยากาศจึงค่อนข้างคึกคัก   มีการเติมน้ำมันตะเกียงให้องค์เทพ และถวายสร้อยไข่มุกองค์ปุดจ้อ  นอกจากนี้สิ่งที่นิยมนำมาไหว้องค์ปุดจ้อ ได้แก่ ดอกบัวขาว 9 ดอก  ซึ่งหมายถึงความบริสุทธิ์และการตื่นรู้ ผลไม้มงคลต่างๆ เช่น ส้ม สับปะรด กล้วย ขนมมงคล เช่น อั่งกู้หรือขนมเต่าแดง เพื่อให้อายุยืน ฮวดโก๊ยหรือขนมถ้วยฟู เพื่อให้เจริญรุ่งเรือง ของที่นำมาไหว้ควรมีจำนวนเป็นเลขคี่ เช่น 3, 5 หรือ 9 และยังสามารถนำเส้นบะหมี่มาถวายองค์ปุดจ้ออีกด้วย เส้นบะหมี่มีนัยยะหมายถึงอายุที่ยืนยาว เมื่อถวายเสร็จแล้วทางศาลเจ้าจะนำไปผัดหมี่ฮกเกี้ยนเจเพื่อให้บริการแก่ผู้ที่มาไหว้ขอพรได้รับประทานเพื่อเป็นสิริมงคล ส่วนของไหว้ต่างๆ ที่เรานำมาไหว้สามารถขอกลับไปรับประทานเป็นสิริมงคลกับตัวเองได้ ศาลเจ้าปุดจ้อตั้งอยู่ที่ซอยภูธร ถนนระนอง ตำบลตลาดเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดภูเก็ต

ในโอกาสที่คนไทยเชื้อสายจีนที่มีความศรัทธาในองค์เทพเจ้า เมื่อเดินทางมาเที่ยวภูเก็ต ก็ขอเชิญชวนให้แวะมาสักการะเทพเจ้าที่ศาลแห่งใดแห่งหนึ่งในภูเก็ต เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิตและครอบครัว

ABOUT THE AUTHOR

POSTED BY travelbaradmin | Saturday, October 24, 2020 - 15:58

admintator for web Travellerbar.com